Cách kiểm tra tỷ lệ trộn vữa xây mác 75 đạt chuẩn

(Nhà tài trợ chính: Công ty cua tu dong hcm) -

Khi thi công xây dựng một ngôi nhà, việc tin tưởng hoàn toàn vào tay nghề hay cam kết bằng lời nói của nhà thầu đôi khi là chưa đủ để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho kết cấu công trình. Đối với hạng mục xây tô, chất lượng của mạch vữa quyết định trực tiếp đến khả năng chịu lực và chống thấm của tường bao. Do đó, việc trang bị kiến thức về cách kiểm tra tỷ lệ trộn vữa xây mác 75 đạt chuẩn kỹ thuật là cực kỳ cần thiết cho cả kỹ sư giám sát lẫn các gia chủ. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các phương pháp đánh giá chất lượng vữa từ phòng thí nghiệm chuyên nghiệp cho đến các mẹo kiểm tra nhanh bằng mắt thường ngay tại công trường.
Định nghĩa chuẩn xác về mác vữa 75 trong ngành xây dựng
Trong các văn bản quy chuẩn kỹ thuật xây dựng Việt Nam, "mác vữa" là chỉ số biểu thị cường độ chịu nén giới hạn của mẫu vữa sau 28 ngày đêm dưỡng hộ trong điều kiện tiêu chuẩn (nhiệt độ duy trì khoảng 27 độ C và độ ẩm không khí đạt trên 90%).

Mác vữa 75 (ký hiệu là M75) có nghĩa là khi chúng ta lấy một mẫu vữa đúc thành khối lập phương có kích thước cạnh là 7,07 cm, sau 28 ngày mang đi ép trên máy nén chuyên dụng, khối vữa này phải chịu được lực nén tối thiểu là 75 kg trên mỗi centimet vuông bề mặt ($75 \text{ kg/cm}^2$ hoặc tương đương khoảng 7.5 MPa) trước khi bị phá hủy hoàn toàn. Để đạt được chỉ số chịu nén ấn tượng này, hỗn hợp vữa ban đầu bắt buộc phải được phối trộn đúng định mức cấp phối cát, xi măng và nước sạch theo tỷ lệ khoa học.

Phương pháp kiểm tra chất lượng vữa mác 75 tại phòng thí nghiệm
Đối với các công trình quy mô lớn như nhà cao tầng, chung cư, nhà xưởng công nghiệp hoặc các dự án công cộng, việc kiểm tra chất lượng vữa bắt buộc phải thông qua các đơn vị thí nghiệm độc lập (phòng LAS-XD) với quy trình cực kỳ nghiêm ngặt:

1. Lấy mẫu tại hiện trường: Khi thợ đang tiến hành trộn vữa để xây dựng, kỹ sư giám sát sẽ tiến hành lấy mẫu vữa ngẫu nhiên ngay từ máng trộn hoặc máy trộn. Vữa lấy mẫu phải là vữa tươi, chưa có dấu hiệu đông kết.
   
   
2. Đúc khuôn mẫu: Vữa tươi được đổ vào các khuôn thép hình lập phương tiêu chuẩn kích thước 7,07 x 7,07 x 7,07 cm. Quá trình đổ vữa vào khuôn cần được đầm chặt bằng thanh thép để loại bỏ hoàn toàn các bọt khí bên trong kết cấu. Mỗi tổ mẫu thí nghiệm thường gồm có 3 viên mẫu lập phương cùng một mẻ trộn.
   
   
3. Dưỡng hộ mẫu: Sau 24 giờ đúc, mẫu được tháo ra khỏi khuôn thép và đưa vào bể nước dưỡng hộ tiêu chuẩn tại phòng thí nghiệm để xi măng thủy hóa ổn định.
   
   
4. Thí nghiệm nén mẫu: Khi mẫu đạt đủ số ngày tuổi (thường thử nghiệm ở mốc 7 ngày để dự báo cường độ và mốc 28 ngày để nghiệm thu chính thức), các kỹ thuật viên sẽ đưa mẫu lên máy ép thủy lực chuyên dụng để ép cho đến khi mẫu bị nứt vỡ. Lực nén tối đa hiển thị trên đồng hồ máy nén sẽ là cơ sở pháp lý duy nhất để kết luận tỷ lệ trộn vữa xây mác 75 của nhà thầu có đạt tiêu chuẩn thiết kế hay không.
   

Các phương pháp kiểm tra nhanh vữa mác 75 ngay tại công trường
Trong phân khúc xây dựng nhà ở dân dụng nhỏ lẻ, việc đem mẫu vữa đi ép tại phòng thí nghiệm thường ít khi được áp dụng vì tốn kém chi phí và thời gian. Thay vào đó, các gia chủ hoàn toàn có thể tự mình đánh giá chất lượng vữa trộn bằng các mẹo dân gian cực kỳ hiệu quả sau đây:

1. Kiểm tra độ sệt và độ dẻo bằng xẻng hoặc bay xây

• Cách thực hiện: Yêu cầu thợ trộn xúc một xẻng vữa tươi lên, lật ngược nhẹ xẻng xéo một góc khoảng 45 độ.
  
  
• Đánh giá: Nếu vữa dẻo, có độ bám dính tốt vào mặt sắt của xẻng và chảy sệ xuống một cách từ từ như keo đặc thì vữa đạt độ sệt tiêu chuẩn. Ngược lại, nếu vữa lập tức trượt tuột ra khỏi xẻng và loang loãng ra đất thì chứng tỏ vữa bị thừa nước (vữa loãng). Nếu vữa bị bở tơi từng cục và không bám vào xẻng thì vữa bị thiếu nước hoặc thiếu xi măng (vữa non).
  

2. Kiểm tra màu sắc đồng nhất của hỗn hợp vữa tươi

• Cách thực hiện: Quan sát trực quan đống vữa sau khi thợ đã hoàn thành quá trình trộn bằng máy hoặc trộn tay trên sàn sạch.
  
  
• Đánh giá: Vữa mác 75 đạt chuẩn chất lượng phối trộn phải có màu sắc xám xanh đồng đều hoàn toàn từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài. Nếu thấy trên đống vữa vẫn còn xuất hiện các vệt cát màu vàng loang lổ hoặc các mảng bột xi măng trắng chưa tan hết, chứng tỏ khâu đảo vữa khô và trộn nước chưa đạt yêu cầu đồng nhất.
  

3. Kiểm tra độ cứng của mạch vữa sau khi khô bằng đinh sắt

• Cách thực hiện: Chờ sau khi mảng tường xây đã hoàn thành và khô ráo hoàn toàn từ 5 đến 7 ngày. Dùng một chiếc đinh sắt loại lớn (đinh 5 phân hoặc 10 phân) vạch mạnh một đường xéo lên mạch vữa xây giữa hai viên gạch.
  
  
• Đánh giá: Nếu mạch vữa cứng cáp, chiếc đinh chỉ tạo ra một vệt xước trắng mảnh màu xám bóng và tiếng kêu đanh tai chứng tỏ vữa đạt mác tốt. Nếu chiếc đinh dễ dàng khoét sâu vào mạch vữa, cát bở tơi rớt xuống đất rào rào chứng tỏ vữa bị non xi măng hoặc bị chết hụt do mất nước nhanh.
  

Hậu quả nghiêm trọng khi vữa không đạt tỷ lệ trộn mác 75
Việc lơ là trong khâu kiểm tra chất lượng trộn vữa có thể dẫn đến những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng cho ngôi nhà của bạn về sau:

• Nứt toác mảng tường: Sự liên kết lỏng lẻo giữa gạch và vữa không đủ sức chịu tải trọng của tường, dễ gây ra các vết nứt xé tường chéo góc nguy hiểm.
  
  
• Thấm dột diện rộng: Mạch vữa rỗng xốp là con đường ngắn nhất để nước mưa thẩm thấu sâu vào bên trong nhà, làm hỏng lớp sơn trang trí, ẩm mốc đồ gỗ nội thất và gây chập cháy hệ thống điện âm tường.
  Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ trộn vữa xây mác 75 thông qua các phương pháp kiểm tra khoa học và kinh nghiệm thực tiễn là yếu tố tiên quyết bảo đảm an toàn chất lượng cho mọi công trình xây dựng. Sự chủ động, kỹ lưỡng trong khâu nghiệm thu vật tư và thành phẩm mạch vữa của gia chủ sẽ là tấm khiên vững chắc bảo vệ ngôi nhà thân yêu luôn kiên cố, thẩm mỹ trước mọi thử thách khắc nghiệt của thời gian.